مردم مسلّط مىنمود . و به مقام فرماندهى سپاه و استاندارى مىگماشت ؟ آرى ، او همهء كيفرها و تأديب‌ها را گذاشته بود براى مردان صالح و نيكوكار و خيرخواه و اصلاح‌طلبى مثل عمار ياسر و ابوذر غفارى و ابن مسعود و يارانشان . هرگاه در اعمال و رفتار عثمان دقت كنيم ، در مىيابيم كه براى هيچ‌يك از مردان بزرگ و صالح و خيرخواه ملت اسلامى ارزش و احترامى قائل نبوده است ، حتى بارها نسبت به امير المؤمنين على عليه السّلام جسارت روا داشته است ، چنان كه ديديم « 1 » به مولاى متقيان مىگويد : تو بيش از او مستحق تبعيدى ، يا مىگويد : هيچ گردنكشى نيست كه ترا نردبان و وسيلهء مخالفت نساخته و تو را پشت و پناه خويش ننموده باشد ، و مقصودش از گردنكشان ابوذر و عمار و امثال ايشان است ، و امام عليه السّلام را وسيله و همدست و پشت و پناه گردنكشان مىشمارد . اين بهتانى عظيم و نابخشودنى است در حق امام و مولاى مؤمنان و اصحاب عظيم‌الشأنى چون ابوذر و عمار . گويى او هيچگاه مصاحب پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله نبوده و هرگز سخنان آن حضرت را كه بارها در حق على عليه السّلام فرموده ، نشنيده است ، سخنانى كه با تمجيدها و تقديرها همراه بود و در حضور اصحابش يا در انجمن و اجتماع آنان و در حوادث و جنگهاى گوناگون بر زبان مباركش جارى مىساخت . اصلا پندارى ، فداكارىهاى آن قهرمان دلير را در سخت‌ترين و تاريك‌ترين موقعيتهاى حسّاس اسلام به چشم نديده و نديده كه وقتى همهء ياران پيامبر از برابر دشمن گريخته‌اند ، وى يك تنه ايستاده و در دفاع از آيين مقدس اسلام و رهبرش جان فشانده است و آن دم كه همه اسلام و پيامبرش را واگذاشته‌اند ، او به هولناك‌ترين پاسدارى كمر بسته و در اين راه جز به خدا و حفظ آيينش نينديشيده است . گروهى مدّعىاند كه خليفه حافظ قرآن بوده و گاه در نماز شب همهء قرآن را در يك ركعت مىخوانده است . اگر اين ادعا راست هم باشد ، مىپرسم آيا در اين قراءت‌ها هيچ به آيهء تطهير بر نخورده و ندانسته كه مولاى متقّيان يكى از آن پنج تن است كه آيهء شريفه

--> ( 1 ) . رك : الغدير ( متن عربى / چ 5 ) : 9 / 18 ، 19 .